Jurassic Park filmlerini izlerken aklınıza hiç şu soru geldi mi: “Acaba şu an üzerinde yürüdüğümüz Anadolu topraklarında, milyonlarca yıl önce T-Rexler kükrüyor muydu?”

Cevap hem şaşırtıcı hem de biraz “denizli”.

Bilimsel bir gerçekle başlayalım: Dinozorların dünya üzerinde hüküm sürdüğü Mezozoik dönemde (yaklaşık 250-66 milyon yıl önce), Türkiye haritasını gözünüzün önüne getirdiğinizde gördüğünüz o dağların, ovaların ve şehirlerin büyük bir kısmı yoktu. Anadolu, “Tetis Denizi” (Tethys Ocean) adı verilen devasa bir okyanusun derinliklerinde yatıyordu.

Peki, bu durum Anadolu’da hiç dinozor yaşamadığı anlamına mı geliyor?

Kocaman bir HAYIR.

Anadolu tamamen sular altında değildi; okyanusun ortasında yükselen tropik adalar, kara parçaları ve geçiş yolları vardı. Ve bu kara parçalarında, bugün hayal bile edemeyeceğimiz devler dolaşıyordu. Sadece karada değil; Kastamonu kıyılarında yüzen devasa deniz canavarlarından, Kayseri’deki ormanlarda dolaşan fil atalarına kadar Anadolu, aslında bir “Devler Ülkesi“ydi.

Hazırsanız, zaman makinesine atlayalım ve deniz havlunuzun yanında bir de büyüteç alın. Çünkü Türkiye’nin Paleontolojik Rotaları‘nı keşfe çıkıyoruz!

1. Rota: Karadeniz’in Derinliklerindeki Canavar (Kastamonu)

Anadolu coğrafyasının en korkutucu yırtıcısı karada değil, denizde yaşıyordu. Bugün Cide sahillerinin huzurlu sularına bakarken, 70 milyon yıl önce orada yaşanan vahşi mücadeleyi hayal etmek zor olabilir.

• Tür: Mosasaurus hoffmanni (Dev Deniz Kertenkelesi)
• Dönem: Yaklaşık 65-70 Milyon Yıl Önce
• Keşif Yeri: Kastamonu / Cide

Nedir Bu Canlı? Kastamonu’da çene kemiği bulunan bu devasa deniz sürüngeni, yaklaşık 17.5 metre uzunluğa sahipti. Yani ortalama bir belediye otobüsünden çok daha uzun! Keskin dişleri ve güçlü çenesiyle Tetis Denizi’nin zirve yırtıcısıydı.

Gezgin Notu: Bu devin fosil kalıntılarını ve replikalarını görmek için Ankara veya İstanbul’daki doğa tarihi müzelerini rotanıza ekleyebilirsiniz.

---

2. Rota: Adalarda Yürüyen Devler (Bilecik & Bolu)

Türkiye’nin sular altında olduğu dönemde, Marmara ve Batı Karadeniz civarında tropik adalar bulunuyordu. Bu adalar, devasa okyanusun ortasında dinozorlar için birer yaşam alanıydı.

• Keşif Yeri: Bilecik (Gölpazarı) ve Bolu (Göynük)
• Bulgu: Dinozor Ayak İzleri ve Kemik Parçaları

Bilecik ve Bolu çevresinde yapılan araştırmalarda, Theropoda (iki ayak üzerinde yürüyen etçil dinozorlar) grubuna ait ayak izleri tespit edildi. Bu izler, Anadolu’nun o dönemde dinozorların geçiş güzergahı olduğunu kanıtlayan en somut delillerden biri.

---

3. Rota: Asıl Zenginliğimiz “Mega Memeliler” (İç Anadolu)

Dinozorlar yok olduktan sonra sular çekildi, Anadolu yükseldi ve asıl film o zaman koptu. Anadolu, Asya ile Afrika arasında bir köprü haline gelince, bugün belgesellerde gördüğünüz savan hayvanlarının ataları burayı mesken tuttu.

Kayseri (Yamula Barajı): Fil Atalarının Evi

Bugün Kayseri’de devam eden kazılar, dünya paleontoloji tarihini yeniden yazıyor.

• Tür: Choerolophodon (Hortumlu Memeli)
• Özellik: 7.5 milyon yıl önce yaşayan bu canlılar, fillerin atasıydı. Yamula Barajı kıyılarında neredeyse hiç bozulmamış, devasa kafatasları çıkarılıyor.

Kahramanmaraş (Gavur Gölü): Maraş Fili

M.Ö. 1400’lü yıllara kadar yaşadığı düşünülen Elephas maximus asurus, yani Maraş Fili, bölgenin en ikonik devlerinden biri. Bu filler o kadar büyüktü ki, bugünkü Afrika fillerinden çok daha heybetli görünüyorlardı.

Çankırı (Çorakyerler): Anadolu’nun Serengeti’si

Çankırı’daki “Çorakyerler” kazı alanı, 8 milyon yıl öncesinin fosil madeni gibidir. Kılıç dişli kaplanlar, zürafalar, gergedanlar ve atların ataları… Bir zamanlar İç Anadolu bozkırlarında tam bir safari hayatı yaşanıyordu.

---

4. Rota: Dağ Başında Deniz Kabuğu? (Toroslar)

Antalya Akseki taraflarında veya Toros Dağları’nın zirvelerinde trekking yaparken, ayağınızın altında devasa salyangoz benzeri taşlar görebilirsiniz. Şaşırmayın!

Bunlar Ammonit fosilleridir. Bugün 2000 metre yükseklikte olsanız bile, bastığınız o kayalar 100 milyon yıl önce okyanus tabanıydı. Toros Dağları’nın yükselmesiyle deniz tabanı gökyüzüne taşındı. Bu bölge, adeta bir “Açık Hava Jeoloji Müzesi” gibidir.

---

Aileler İçin Rehber: Bu Devleri Nerede Görebiliriz?

Çocuğunuzla veya arkadaşlarınızla bu tarihe tanıklık etmek istiyorsanız, Türkiye’deki şu müzeleri mutlaka ziyaret etmelisiniz:

1. MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi (Ankara): Türkiye’nin tartışmasız en iyi müzesidir. Girişindeki devasa etçil dinozor iskeleti (Allosaurus), Maraş Fili’nin orijinali ve ay taşları burada sergilenmektedir.
2. Burdur Doğa Tarihi Müzesi: Elmacık köyünde bulunan dev güney fili fosillerini görmek için harika bir durak.
3. İstanbul Üniversitesi Jeoloji Müzesi: Hem deniz canlıları hem de mineral çeşitliliği açısından zengin bir koleksiyona sahiptir.
4. Zonguldak Maden Müzesi: Dinozorlardan bile yaşlı olan 300 milyon yıllık dev ormanların (taşkömürü) hikayesini burada görebilirsiniz.

Önemli Uyarı: Tarihi Yerinde Koruyalım

Doğa gezilerinizde yerde ilginç bir fosil veya taş bulursanız, lütfen onu yerinden almayın veya eve götürmeye çalışmayın. Türkiye yasalarına göre fosiller “Devlet Malı” ve “Kültür Varlığı” sayılır. Toplanması, satılması ve yurtdışına çıkarılması suçtur. Yapmanız gereken en güzel şey, fotoğrafını çekip anın tadını çıkarmaktır.

Tatil Rehberi Tatilpanosu.net dünyayı dolaşan profesyonelleri, dünya çapındaki yolculuğunuz için gerçekten neye ihtiyacınız olduğu ve neyi arkanızda bırakabileceğiniz konusunda derinlemesine bilgiye sahip.

Dünya çapındaki seyahatinizin kalkış tarihi hızla yaklaşırken heyecan da artıyor. O zaman hatırlarsınız ki, toparlanma zamanı geldi. 

Değişken iklimler ve çeşitli aktivitelerle dolu üç haftalık bir yolculuğa hazırlanmak, en deneyimli gezginler için bile göz korkutucu bir beklentidir. Tatil Panosu, keşif gezisi boyunca bagajınızı taşıyarak ve çamaşırhane hizmetleri sunarak, ayrıca güneş kremi ve böcek ilacı gibi temel malzemeleri sağlayarak dünya çapındaki yolculukları kolaylaştırır. 

Ancak dünyayı dolaşmak, günün 50 derece ve bulutlu olduğu Tibet’te başlayıp, ardından 90 derece ve güneşli Myanmar’da bitebileceği anlamına geliyor. Ayrıca her gün görülecek ve yapılacak o kadar çok harika şey var ki yolculuğunuzda bavulunuzla uğraşarak harcadığınız zamanı en aza indirmek isteyeceksiniz.

Burada dünya çapındaki herhangi bir yolculukta ihtiyaç duyacağınız temel unsurların yanı sıra mükemmel bir tatil için bavulunuzu düzene koymaya yönelik birkaç uzman ipucu bulunmaktadır.

Giyim

Tatil Panosu turizm yazarlarından Gül Dinç‘in bilgeliğine kulak verin: “Gerçekten yalnızca altı günlük giysiye ihtiyacınız var.” Bunun nedeni; çoğu yerde çamaşırhane hizmeti sunulmasıdır. 

Neye ihtiyacın var:

• Bir haftalık, tercihen hafif, karıştırıp eşleştirebileceğiniz benzer renk paletindeki kıyafetler
• Bir haftalık iç çamaşırı
• Mayo ve egzersiz kıyafetleri
• Yukarı veya aşağı katlamak için sıcak tutan, hafif ceket
• Çabuk kuruyan malzemelerden yapılmış hafif uzun pantolon
• Kadınlar için uzun maxi etek
• Kolay erişim için eşarplar

“Günün çoğunda etrafı geziyorsunuz ama geceleri şık giyinmek isteyebilirsiniz. Bir fular giydiğiniz kıyafeti daha şık gösterebilir.” 

Gül Dinç 

Ayakkabı

Tipik bir dünya turu sizi Machu Picchu’daki bir yürüyüşten Serengeti Ovası’ndaki bir safariye götürebilir. Bu yüzden şunlara ihtiyacınız olabilir:

• En az iki çift rahat, iyi sırtlı yürüyüş ayakkabısı
• Uzun uçuşlarda ayaklarınızı ve bacaklarınızı mutlu edecek kompresyon çorapları
• Otelde dinlenirken giyebileceğiniz gündelik bağcıksız ayakkabılar veya parmak arası terlikler
• Yolculuğa çıkmak için ihtiyaç duyacağınız yepyeni bir şey yok

“En az iki çift ayakkabı bulundurmak gerekiyor. Yağmurda yürüyorsanız ve ayakkabılarınız ıslanırsa ertesi gün giymek istemezsiniz.”  

Gül Dinç

Elektronik

Taşınabilir elektronik eşyalar günümüz seyahat deneyiminin önemli bir parçasıdır. Yolculuğunuzda bol paylaşım yapıyor veya mobil cihaz üzerinden arkadaşlarınızla ve ailenizle iletişim halinde kalıyorsanız aşağıdakileri de yanınızda getirdiğinizden emin olun:

• Özellikle telefonunuzda fotoğraf çekiyorsanız yedek telefon şarj cihazı
• Hareket halindeyken cihazları açmanız gerektiğinde ve duvar prizine erişiminizin olmadığı zamanlar için kompakt pil şarj cihazı
• Aynı anda birden fazla cihazı şarj edebilmeniz için USB bağlantı noktalarına sahip çoklu çıkışlı adaptör
• Video veya yüksek çözünürlüklü fotoğraf çekmeyi planlıyorsanız yüksek kapasiteli dijital kamera hafıza kartı

“Seyahat etmediğim ama keşke yapsaydım dediğim şeylerden biri de saat. Mobil cihazlara yüzde 100 güveniyorum ama pilinizi tüketiyor.”

Tahir Dinç

Organizasyon

Uzmanlarımız bavulunuzu düzenli tutmanın, getirdiğiniz şeyler kadar önemli olduğu konusunda hemfikirdir. Çantanızı bölümlere ayırmak, özellikle hediyelik eşyalar için yer istediğinizde yolculuğun sonunda her şeyin düzenli ve kompakt olmasını sağlar.

• Giysi, ayakkabı ve aksesuarları ayırmak için çeşitli boyutlarda renk kodlu, sıkıştırılabilir ambalaj küpleri
• Farklı boyutlarda şeffaf plastik poşetler
• Dayanıklı, çok amaçlı naylon fermuarlı kese
• Günlük aktivitelerde kullanabileceğiniz katlanabilir, hafif sırt çantası

“Yolculuğun sonunda tüm kıyafetlerinizi saklamak için hafif bir spor çantası ekleyin, böylece yolculukta satın aldığınız tüm paha biçilmez eserlerinizi taşımak için sert kenarlı büyük çantanızı bırakın.”

Hakan Alp Türker

Kişisel eşyalar 

Seyahat ediyorsunuz diye günlük ihtiyaçlarınız değişmiyor. Aslında, hareket halindeyken bu kişisel her zamankinden daha fazla ihtiyacınız olabilir. 

• Bunlara güveniyorsanız gözlüklerinizi veya lenslerinizi yedekleyin
• Düzenli olarak aldığınız vitaminler, reçeteler veya takviyeler
• Reçetesiz ağrı kesiciler, soğuk algınlığı ilaçları veya tercih ettiğiniz diğer ilaçlar
• Özellikle hassas bir cildiniz varsa en sevdiğiniz güneş koruyucu markası
• Saç kurutma makinenizi evde unutun; çoğu otel bir tane sağlar

“Sadece taktığım mücevherlerle seyahat ediyorum. Yolculukta yerel ve eğlenceli bir şeyler satın alabilirim.” 

Gül Dinç

Bizim bu kısımda yazmayı unuttuğumuz bir şeyler olduğunu düşünüyorsanız, yorum kısmından diğer okuyucularımızla paylaşabilirsiniz.

Şimdiden dünya turunda boş eğlenceler.