Turizm, çalıştığımız ve geçimimiz için kazanç sağladığımız kalıcı ve değişmez sektörümüz. Peki, kendi sektörümüzde durum nedir, ne yapılacaktı ve ne yapılmadı. Turizm bakanı koltuğuna gelen Mehmet Nuri Ersoy‘dan ne kadar umutlu olduğumu 2020 Yılı Turizmin Geleceği konulu bir makalede bahsetmiştim. Peki pandemi sebebiyle turizm gelişimin 2 yıl ara verdiği döneme rastgelen çalışmalarını nasıl değerlendiriyorum.
Öncelikle Mehmet Ersoy kendini ispat etmiş başarılı bir iş insanı, kendisini eleştirmek çokta mümkün değil. Fakat; turizmdeki altın hamleler neden atılmadığını merak ediyorum. Bu altın hamlelerdeki en kritik hamle ise TÜRSAB’a ait olması gerekliydi.
TÜRSAB ve Genel Çalışma Mantığı
TÜRSAB, Türkiye Seyahat Acentaları Birliği olarak ilk önceliği acentalar tarafından yönetilen derneğin ilk önceliği hata yapan acentanın iflasını en hızlı şekilde yapmasını sağlamak olduğunu belirtebiliriz. “Kimmiş o hata yapan hemen batırın” mantığında olan TÜRSAB maalesef, ülke turizmindeki kritik varlığını ve sorumluluğunu yerine getiremiyor.
Görev 1 – Incoming Yöneticisi
Öncelik ciro olmak şartıyla “20 en ciddi Türk acentasında” elindeki otel ve tesislerin yurtdışına açılması konusunda yardımcı olacak, yönlendirecek daimi personel atamak. Acentaları bir şekilde yurtdışı pazarına psikolojik, teknolojik ve alt yapı olarak hazırlamak.
Görev 2 – Eğitimler
1 Eğitmen seçilecek ve en ciddi ciroya sahip en az 100 acentaya dijital geliştirme, müşteri yönetimi, muhasebesel kritik hatalar ve iş geliştirme alanında eğitimler verecek. İster bunu öğretmenlerin zümre toplantısı gibi bölge bölge tüm acentaları toplayıp bir konferans salonunda yapar, isterse daha firmaya özel yapar ya da her ikisinide. Fakat bir şekilde acentaların doğal gelişimine etki ederek minumum hata ile maksimum verim elde etmesini sağlayabilir.
Görev 3 – Yurtdışı Ortak Portal
Bundan yıllar yıllar önce Turizm Bakanlığına sunmuş olduğum Türkiye Turizmini Geliştirme projesimi entegre ettikleri vasat GoTurkey.com çalışmasına benzer bir çalışmadan bahsetmek istemiyorum. GoTurkey.com ‘da yapılan o “Ya işte çalışıyoruz bakın yaptık bir site” gibisinden bir proje değil. Tam anlamıyla ülke içi hizmet acentalarının TÜRSAB bünyesinde bulunan bağımsız bir organizasyonda yurtdışına açılma sürecinden bahsediyorum. Yerli acentaların Türkiye’deki otellere kolay ulaşamayan veya ulaşan diğer ülkelere yönelik “Booking” tarzı ortak bir çalışmasından bahsediyorum.
Şu olmuyor. Doğal akışta yerli acentaların global marka çıkartma yolculuğu bir türlü gerçekleşmiyor. Yurtdışından tatilciye ulaşmak Türkiye’yi göstermek ve ülkemizdeki otellerle ilgili bilgilendirmek için TÜRSAB’ın sorumluluk alması gerekir.
Anı Tur’dan Neden Kimse Bahsetmiyor?
Türkiye’nin en büyük 2. acentası ülkemizde çalışmalarını durduruyor ve bundan kimse bahsetmiyor. Nitekim Anı tur muhtemel anlamda son 4 yılda çalışmalarını durdurduğu için Yüz Milyonlarca TL‘lik bir kazanç elde etmiş olmalı. Yine de bu denli gelişmiş bilgiye sahip bir acentanın çalışmalarını durdurası TÜRSAB ve Bakanlık nezdinde kabul edilebilir gibi değil. Anı Tur’un gelişim sürecinde evrimleşeceği nokta yurtdışı çalışmaları olacaktı, bu seviyeye bir acentanın gelmesi ise çok kolay değil. Anı Tur kurucusu sektörümüzün öncü büyüklerinden Veli Çilsal Bey‘in hala güçlü bir Anı Tur hayali barındırdığına eminim. Zamanı geldiğinde hissediyorum ki Anı Tur tekrar kaldığı yerden çalışmalarına devam edecek. Nitekim Türkiye turizmi için etmekte zorunda.
Türkiye’de belli seviyeye gelen acentaların çalışmalarını durdurması ve kadrolarını tamamen dağıtması sadece beni mi üzüyor merak ediyorum. Çok sevdiğim abim Mehmet Demir, Tatil Vitrini‘ni kurduğu günden bu yana önemli yenilikler getirdiği turizm sektöründe ufak bir taşa takıldığında ilk darbeyi TÜRSAB vurmuştu, bu nasıl kabul edilemez bir gerçek. Mehmet Demir‘in büyüterek ayrılmak zorunda kaldığı Tatil Vitrini’ndeki ayrılık hüznünü en yakından hissedenlerden birisiyim.
Bam Tur kapanış hikayesi de hüzünlü hikayelerden birisidir. Kapanma sırasında Bertan Aner Bey‘in de Bam Tur’u batmasını engellemek için nasıl canla başla savaştığına şahit olanlardanım.
Yine aynı şekilde sektörün öncü firmalarından hatta Türkiye’de ilk Türkçe online rezervasyon alt yapısını kuran Gezinet hikayesi “Anlamsız” tabiri ile aynı kefede bulunuyor. Gezinet’te herşeyin yolunda hatta sabit müşterilerinin çok yüksek olduğu süreçte üst kurucu firmanın iflası yüzünden batma hikayesi var. Sevgili abim Yavuz Tosun için Gezinet markası üzerine titizlikle titrediği bebeği gibiydi. Türk Travel isimli çalışmasıyla da yurtdışından tatilci getirmeye çalışıyordu. Sonra bir gün işortaklığı yaptığı çatı kuruluşunun iflası ile kahredici bir süreçte sektörün Yavuz abisi için başlamış oldu. Bu süreçte Gezinet markasını ana markadan kopartıp kendi başına çalışmasına devam etmesi sağlanamaz mıydı? Olmadı Türk Travel‘ı kapatmadan bir çözüm bulunamaz mıydı? TÜRSAB’ın işine gelen tek şey acentaları batırmak, bu sebeple iç yönetmeliği ve çalışma sistemi tamamen yenilenmek zorunda.
Burada bahsettiğim 4 firma Türkiye’nin en büyük 7 turizm markasına ait ve şu an 4 tanesi de bir çalışma yapmıyor. Şükür ki ETS Tur, Jolly Tur ve Tatil Sepeti hala ayakta.
Bir gün ETS Tur, Jolly Tur ve Tatil Sepeti güçlerini TÜRSAB bünyesinde birleştirir ve Incoming alanında bir dünya markası çıkartırlar. Ama bu markada maalesef Veli Çilsal (Anı Tur) gibi ticaret uzmanı, Mehmet Demir (Tatil Vitrini) gibi yenilikçi, Yavuz Tosun (Gezinet) gibi marka algısı güçlü Bertan Aner (Bam Tur) gibi düzgün birinin dokunuşu yer almayacak.
Yeni Umut Veren Acentalar
Bam Tur‘un küllerinden doğan Otelz kısa sürede ilk 10’a girmeyi başardı. hem genç hem dinamik hem de iş ortakları için güven verici. Holimax, CRM Medya’nın yeni markası ve ilk 10 hatta ilk 3 için aday.
